• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • http://www.facebook.com/yerliburada?ref=ts&fref=ts
  • https://twitter.com/Yerliburadanet

Yerli Üreticiler
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi2
Bugün Toplam55
Toplam Ziyaret228556
Site Haritası

27.09.2018 - 5) Devrim Arabası Neden Durdu?

Bugünkü yazımızda, Devrim’in en merak edilen sorusunun yanıtını arayacağız: Devrim arabası neden durdu? Üzerinden yarım yüzyıldan fazla zaman geçmiş olmasına rağmen hâlâ doğru-yanlış pek çok şey söylenmekte… Ama söylenenlerin çok keskin ifadeler olmasına karşın, konunun çok net bir yanıtının olmadığını baştan söylemekte fayda var. Âdeta Devrim’in üzerine yapışmış olan “benzini bittiği için durdu” anlayışı ne yazık ki bu büyük başarıyı gölgelemek için kullanılmıştır.

Hep birlikte o gün yaşananlara ve arka planda olanlara bakalım. Öncelikle benzininin bittiği için Devrim otomobilinin durduğu ifadesinin dayanak noktası Cemal Gürsel’in siyah otomobili kullanan proje ekibinden ve bu aracı kullanan Rıfat Serdaroğlu’nun kendisine söylediği “Galiba benzin bitti Paşam.” ifadesini gazetecilere aktarmasıdır. Yani bu sözün temel bir dayanağı var. Fakat bu sözde dikkat edilmesi gereken çok önemli bir sözcük de var: “galiba”. Yani bu sözcük ortada birkaç olasılığın olduğunu gösteren bir anlam taşıyor. Ancak burada dikkat çekici olan Cemal Gürsel’in söylemleridir. Bu sözü kamuoyuna biraz da bağlamından kopartarak, çok kat’i bir şekilde aktardığı için Cumhurbaşkanı olarak onun sözü esas kabul edildi.



Son Havadis, 30 Ekim 1961

Fakat bu “durma konusu” ile ilgili özellikle projenin mühendis ekibinden Kemalettin Vardar’ın sözleri son derece önemlidir. Öncelikle, Rıfat Serdaroğlu’nun “Aslında göstergede çeyrek depodan fazla benzin görünüyordu.” sözlerine vurgu yapan Vardar, daha da önemlisi bu otomobillerin deneme sürüşlerinde “fazla zorlanmadan ötürü tıkanma” sorunlarıyla karşılaştıklarını hatırlatarak, o gün de otomobilin içinde 5 kişiyle yokuş çıkmasından dolayı boğulma sorununun yaşanmış olabileceği söyledi. Benzin konusunda ise çok sert bir çıkış yapan Vardar, unutulma gibi bir şeyin asla söz konusu olmadığını söyleyerek, asla bir savsaklama olmadığının altını çizdi. Ayrıca sorunun ne olduğunun hiçbir şekilde araştırtılmadığını da vurguladı.[1] Dolayısıyla, “Devrim benzini bittiği için yolda kaldı.” ifadesi hiçbir şekilde bilimsel bir geçerliliğe sahip değildir. Ancak buna karşın, projede çalışan bazı çalışanlar ise tam aksi yönde görüş belirterek teknik hiçbir sorun olmadığını, otomobilin benzininin bittiğini söylediler. Ama ister benzini bitmiş olsun ister teknik bir arıza yaşanmış olsun, böyle önemli bir atılımın âdeta yok sayılarak defterinin orada kapatılmış olması hiç de olağan değildir. Bu yüzden Devrim arabalarının yaşamı bir kelebeğin yaşamı gibi bir gün oldu. Türkiye büyük bir fırsatı kaçırarak yerli otomobiline kavuşmasını –birtakım küçük çaplı girişimler olsa da- onlarca yıl erteledi!

Bu arada tüm bu süreçte basının takındığı tavra da kısaca değinmekte fayda var. Öncelikle şu kanıyı yıkmak gerekiyor: Bütün basın yerli otomobile karşı değildi. Gerek düşünce aşamasında gerekse törendeki olayda bazı gazeteler son derece olumlu yaklaşım göstermişlerdir. Örneğin, düşünce aşamasında yerli otomobile “mesafeli”, hatta kısmen olumsuz bir duruş içinde olan Yeni İstanbul gazetesi yaşananları olumlu pencereden okuyucusuyla şöyle paylaştı:

 

Yeni İstanbul, 30 Ekim 1961

#Devrim Arabaları #Devrim Arabası neden durdu #Devrim Arabaları ve benzin meselesi #Kemaletti Vardar #Rıfat Serdaroğlu #Cemal Gürsel



[1] Kemalettin Vardar ile 29 Nisan 2011 tarihinde gerçekleştirilen görüşme.


Yorumlar - Yorum Yaz
Facebook
Twitter



Şirket Kayıt Formu
 şirket kayıt formu